Forex và crypto khác nhau ở đâu: đòn bẩy, phí, giờ giao dịch và pháp lý

Hai thị trường này hay bị gộp chung vì cùng giao dịch nhiều giờ, cùng có đòn bẩy và cùng được
quảng cáo bởi một tệp người. Nhưng bốn điểm dưới đây khác hẳn nhau, và chúng quyết định cách bạn
nên tiếp cận.

Giờ giao dịch

Forex chạy 24 giờ, 5 ngày — đóng cửa từ sáng thứ Bảy tới sáng thứ Hai giờ Việt
Nam. Khoảng nghỉ này tạo ra gap cuối tuần: giá mở
cửa thứ Hai có thể cách xa giá đóng thứ Sáu, và stop loss của bạn không bảo vệ được trong khoảng
trống đó.

Crypto chạy 24/7, không nghỉ. Không có gap cuối tuần, nhưng cũng không có lúc nào
bạn được rời màn hình mà thị trường đứng yên.

Cách tính phí

Forex tính chi phí chủ yếu qua spread và commission,
cộng phí qua đêm nếu giữ lệnh. Sàn crypto giao ngay
thường tính phí theo phần trăm giá trị lệnh (maker/taker), rõ ràng hơn nhưng cũng đáng kể khi giao
dịch thường xuyên.

Một điểm dễ nhầm: nhiều sàn forex có sản phẩm crypto dưới dạng CFD. Khi đó bạn không sở hữu đồng
coin nào — bạn giao dịch chênh lệch giá, và chi phí tính theo cách của forex chứ không theo cách của
sàn crypto.

Mức biến động

Đây là khác biệt lớn nhất và hay bị đánh giá thấp. Một cặp tiền chính như EUR/USD thường dao động
0,5–1% mỗi ngày. Một đồng coin vốn hoá trung bình biến động 5–15% mỗi ngày là chuyện bình thường.

Nghĩa là cùng một đòn bẩy, cùng một khối lượng, rủi ro thực tế trên crypto lớn hơn nhiều lần. Đem
thói quen đặt khối lượng từ forex sang crypto mà không
tính lại theo biến động là sai lầm phổ
biến.

Vị trí pháp lý tại Việt Nam

Cả hai đều nằm ngoài khung quản lý trong nước, nhưng theo hai kiểu khác nhau:

• Forex — không thuộc phạm vi quản lý của Ngân hàng Nhà nước; hoạt động môi giới
  forex trong nước bị cấm từ 2014. Sàn quốc tế hoạt động dựa trên giấy phép của cơ quan nước ngoài như
  FCA, ASIC hay CySEC.
• Crypto — tiền mã hoá không được công nhận là phương tiện thanh toán tại Việt
  Nam. Giao dịch thanh toán bằng crypto không được thừa nhận và không được bảo vệ.

Trong cả hai trường hợp, lớp bảo vệ duy nhất của bạn là uy tín và giấy phép của nơi bạn gửi tiền,
không phải luật trong nước.

Bảng gọn

Nếu bạn đang chuyển từ bên này sang bên kia

Điều cần chỉnh đầu tiên không phải chiến lược mà là khối lượng. Tính lại theo
biến động thực tế của sản phẩm mới, đừng giữ nguyên thói quen cũ. Đó là chỗ phần lớn người chuyển
sang bị thiệt trong vài tuần đầu.

Bài viết mang tính thông tin, không phải lời khuyên đầu tư. Điều kiện và mức phí do sàn công bố, có thể thay đổi bất kỳ lúc nào — hãy kiểm tra lại với sàn bạn đang dùng. Giao dịch Forex và CFD có đòn bẩy tiềm ẩn rủi ro cao và có thể khiến bạn mất toàn bộ số vốn đã bỏ ra.