Tính mùa vụ của thị trường: có thật hay không

Tính mùa vụ là xu hướng lặp lại theo thời điểm trong năm. Nó có tồn tại trong dữ liệu, nhưng cách nó thường được trình bày khiến người ta dùng sai và mất tiền.

1. Những mẫu hình được nhắc nhiều

• Thanh khoản mỏng dịp cuối năm — từ giữa tháng 12 tới đầu tháng 1, khối lượng giảm rõ rệt ở mọi thị trường.
• Tháng 8 trầm lắng — mùa nghỉ ở châu Âu và Mỹ, thanh khoản thấp.
• Nhu cầu vàng theo mùa — mùa cưới Ấn Độ và dịp Tết Nguyên đán thường đi kèm nhu cầu trang sức tăng.
• Nhu cầu năng lượng theo mùa — mùa lái xe mùa hè ở Mỹ, mùa sưởi ấm mùa đông.
• Cân đối danh mục cuối quý và cuối năm tài chính — tạo dòng tiền có tính chu kỳ.

2. Vì sao không nên giao dịch dựa trên nó

Cỡ mẫu quá nhỏ

Hai mươi năm dữ liệu chỉ cho hai mươi quan sát cho mỗi tháng. Đó là cỡ mẫu quá nhỏ để rút ra kết luận thống kê đáng tin.

Vấn đề tìm kiếm dữ liệu

Nếu bạn thử đủ nhiều tổ hợp — tháng, tuần, ngày trong tuần, sản phẩm — bạn chắc chắn tìm được vài mẫu hình trông rất thuyết phục hoàn toàn do ngẫu nhiên.

Bối cảnh thay đổi

Nhiều mẫu hình mùa vụ hình thành trong một môi trường kinh tế nay đã khác. Cấu trúc thị trường, thành phần tham gia và công nghệ giao dịch đều đã thay đổi.

Yếu tố lớn hơn lấn át

Một quyết định lãi suất bất ngờ xoá sạch mọi xu hướng mùa vụ. Mùa vụ là lực yếu; các yếu tố vĩ mô là lực mạnh.

3. Dùng nó thế nào cho hợp lý

Tính mùa vụ hữu ích như bối cảnh, không phải như tín hiệu:

• Điều chỉnh kỳ vọng về biến động. Biết tháng 8 và cuối tháng 12 thường trầm giúp bạn không thất vọng khi ít cơ hội, và không cố tìm giao dịch trong giai đoạn đó.
• Điều chỉnh khối lượng. Trong giai đoạn thanh khoản mỏng, spread rộng hơn và trượt giá nhiều hơn — lý do chính đáng để giảm khối lượng.
• Chuẩn bị cho các sự kiện lịch có thật. Cân đối danh mục cuối quý là hiện tượng có cơ chế rõ ràng, khác với “tháng 9 thường giảm”.

4. Phân biệt hai loại mẫu hình

Câu hỏi quyết định: có cơ chế giải thích được không?

• Có cơ chế: thanh khoản mỏng dịp lễ vì các bàn giao dịch nghỉ. Nhu cầu sưởi ấm mùa đông vì thời tiết. Những mẫu hình này đáng tính tới.
• Không có cơ chế: “cặp này thường tăng vào tuần thứ ba của tháng”. Đây gần như chắc chắn là nhiễu.

5. Kết luận

Dùng tính mùa vụ để hiểu môi trường bạn đang giao dịch trong đó, không dùng nó làm lý do vào lệnh. Một lệnh cần một lý do dựa trên giá hoặc trên dữ liệu hiện tại — lịch không phải lý do đủ.

Bài viết mang tính thông tin, không phải lời khuyên đầu tư. Điều kiện và mức phí do sàn công bố, có thể thay đổi bất kỳ lúc nào — hãy kiểm tra lại với sàn bạn đang dùng. Giao dịch Forex và CFD có đòn bẩy tiềm ẩn rủi ro cao và có thể khiến bạn mất toàn bộ số vốn đã bỏ ra.